Đái Tháo Đường: Nguy Cơ Tử Vong Cao và Phương Pháp Phòng Ngừa Hữu Hiệu
Mỗi năm, thế giới ghi nhận khoảng 3,2 triệu người tử vong vì các bệnh liên quan đến đái tháo đường, con số này tương đương với số người tử vong vì bệnh HIV/AIDS. Đái tháo đường đang ngày càng trở thành một vấn đề nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn gây ra gánh nặng kinh tế. Chi phí điều trị các biến chứng của bệnh đái tháo đường đã chiếm từ 5-10% kinh phí chi cho chăm sóc y tế toàn cầu.
Tỷ Lệ Mắc Bệnh Đái Tháo Đường Đang Tăng Cao
Một thực tế đáng lo ngại là hiện nay có hơn 60% bệnh nhân đái tháo đường chưa được chẩn đoán, và bệnh này đang ngày càng xuất hiện nhiều ở lớp trẻ, khi tỷ lệ thừa cân và béo phì gia tăng nhanh chóng. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), tính đến năm 2015, trên toàn thế giới có khoảng 415 triệu người mắc bệnh đái tháo đường. Con số này dự kiến sẽ tăng lên 642 triệu người vào năm 2040. Hiện tại, cứ mỗi 11 người trưởng thành, sẽ có một người bị đái tháo đường, và cứ mỗi 6 giây, trên thế giới lại có một người tử vong vì căn bệnh này.
Một câu hỏi đang được nhiều người quan tâm là liệu cơm trắng có phải là thủ phạm gây đái tháo đường? Chị Lê Thị Bạch Tuyết, một người có gia đình mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2, luôn lo lắng về nguy cơ mắc phải căn bệnh này. Chị Tuyết chia sẻ rằng từ khi bố mẹ bị bệnh, gia đình chị đã hạn chế ăn cơm trắng và thay vào đó là chế độ ăn chủ yếu từ rau xanh, hoa quả.
Mặc dù được khuyên rằng cơm trắng là thủ phạm gây tiểu đường, nhưng thực tế cho thấy nguyên nhân chính của bệnh đái tháo đường tuýp 2 là di truyền và lối sống không lành mạnh, không chỉ riêng việc ăn cơm trắng.
Theo ThS.BS.TTƯT Dzoãn Thị Tường Vi, nguyên nhân gia tăng tỷ lệ mắc đái tháo đường ở các nước đang phát triển như Việt Nam là do sự thay đổi trong lối sống, với chế độ ăn uống bất hợp lý, bao gồm tiêu thụ quá nhiều chất béo, đồ ăn dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn và ít vận động.
Việc tiêu thụ các thực phẩm không lành mạnh, cộng với thói quen ít vận động, sẽ dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì, hai yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đái tháo đường. Ngoài ra, việc lạm dụng rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn cũng làm tăng khả năng mắc đái tháo đường, gây ra những tác động tiêu cực cho sức khỏe.
Bác sĩ Tường Vi cho biết thêm rằng, người Việt vẫn tiêu thụ cơm trắng là thực phẩm chính trong bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, mức độ tiêu thụ các chất tinh bột đã giảm đáng kể trong những năm gần đây. Trước đây, mỗi bữa ăn có thể ăn từ 3 đến 4 bát cơm, nhưng hiện nay, khẩu phần đã giảm đi rất nhiều. Trong khi đó, các bữa nhậu và tiêu thụ đồ ăn nhanh, đồ ăn nhiều đạm lại gia tăng, làm tăng lượng năng lượng đưa vào cơ thể. Điều này là nguyên nhân gây ra các bệnh lý như đái tháo đường, thay vì chỉ đơn giản là ăn cơm trắng.
Đái tháo đường có thể xuất hiện khi cơ thể không thể sản xuất hoặc sử dụng insulin một cách hiệu quả. Cơm trắng, mặc dù là một thực phẩm có chỉ số năng lượng cao, lại không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đái tháo đường. Thực tế cho thấy, các nghiên cứu cho thấy người dân ở nông thôn, nơi ăn cơm trắng gấp 3 đến 4 lần so với người dân thành thị, nhưng tỷ lệ đái tháo đường vẫn rất thấp, chỉ khoảng 1-2%.
Ngược lại, tỷ lệ đái tháo đường ở các khu vực đô thị lại lên tới 10%. Điều này chứng minh rằng đái tháo đường có liên quan nhiều hơn đến sự mất cân đối giữa lượng năng lượng hấp thu vào cơ thể và lượng năng lượng cơ thể tiêu hao, cũng như thói quen ít vận động.
Để phòng ngừa đái tháo đường, việc duy trì một lối sống lành mạnh, bao gồm chế độ ăn uống hợp lý và tập thể dục thường xuyên là rất quan trọng. Nghiên cứu tại Phần Lan, Mỹ, Trung Quốc và ngay cả tại Việt Nam đã chứng minh rằng việc duy trì cân nặng lý tưởng và tăng cường hoạt động thể chất có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2. Một trong những biện pháp phòng ngừa hiệu quả là hạn chế thói quen ăn uống không khoa học và lựa chọn thực phẩm lành mạnh.
Bệnh đái tháo đường có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy thận, mù lòa, tắc nghẽn mạch máu, thậm chí mất chân. Chính vì vậy, việc phòng ngừa đái tháo đường và phát hiện sớm bệnh đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nếu mỗi người chúng ta thay đổi thói quen sống và chăm sóc sức khỏe ngay từ bây giờ, có thể giảm thiểu nguy cơ mắc phải căn bệnh nguy hiểm này.
Trong bối cảnh hiện nay, khi đái tháo đường đang là một căn bệnh ngày càng phổ biến và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng, chúng ta cần phải chú ý đến các dấu hiệu và tác động của bệnh để có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc xây dựng một chế độ ăn uống khoa học, kết hợp với việc duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp chúng ta bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa đái tháo đường.
Vòng quanh thế giới qua những điểm đến nổi danh trên tiền